20 Apr 2009

Ro-ahi ilegal naok ikan iha Tasi Mane (Iliomar)

Ida ne mak realidade Timor-Leste nian. JAG ho AMP ibun bot hakarak defende soberania Timor-Leste nian. Sira koalia atu sosa roahi funu para proteje Timor-Leste nia teritoriu. Sosa kilat oioin fo ba PNTL ho F-FDTL. Deputadu sira, ministru sira ho directores sira sae kareta luxu tun sae. Deputadu sira dehan hakarak hetan PAJERO 4X4 para "fiskaliza" governu nia lalaok, para dezloka ba foho diak liu tan. Hetan osan perdiem mos bot. Maibe saida maka sira halo ona? NADA!
Haree deit ba foto ne, hasai iha tasi Iliomar nian iha semana kotuk. La hatene los roahi sira ne mai husi nebe? Halo saida iha neba? Se mak autoriza sira? Tansa mak komunidade lokal la hatene sira nia prezensa?

De facto, roahi sira ne mai bebeik ona Tasi Mane. Sira nia servisu ida deit: Mai kaer ikan iha ita nia tasi. Tinan-tinan sira nia atividae ne lori sai pelmenus US$10.000.000,00 (dolar US juta sanulu) husi Timor-Leste nia rekursus. Roahi sira ne hamutuk iha fragata ida. Iha ro-inan ida nebe simu ikan husi ro-kik sira. Ro-kik sira ne mantein iha tasi laran hodi kontinua kaer ikan. Ro-inan nakonu ona ho ikan, nia fila ona ba nia rain hodi fa'an. Ro-kik sira kontinua kaer nafatin ikan. US$10 jutas husi Timor-Leste nia tasi. Karik Timor-Leste oan rasik la merese osan ne?

Tansa mak Deputadu sira nebe sae PAJERO 4X4 luxu ne la hatene kona ba buat hirak ne? Nain hira mak to'o netik Iliomar neba? Se sira to duni iha Iliomar, karik sira nia matan delek hodi la hetan roahi sira ne? Ka roahi sira ne mai ho AMP nia autorizasaun? Se nune, tansa mak komunidade lokal la hatene saida mak lori sira mai iha neba?

Tuir autoridade lokal ida, nia dehan katak roahi sira ne mai hotu iha Tasi Mane tamba iha Tsunami iha Darwin. Roahi sira ne labele tan para iha tasi Darwin nian. Istoria ida ne hanesan los ho istoria dehan foti fatuk manganese atu halo testing iha laboratorium. Fo informasaun falsu ba komunidade lokal para sira labele husu pergunta no deskonfia actividade sira ne. Se mak envolvidu ho actividade sira ne los? Se mak simu osan ruma husi meza okos? Tan sa mak autoridade AMP taka matan total ba buat sira hanesan ne?

Julio Tomas Pinto ho Francisco Guterres nia servisu mak saida los? JAG nia servisu mak saida los? Deputadu sira nia servisu mak saida los? Sira preokupa mak ho sosa PAJERO, Macintosh, hasae salariu, sosa simpatia povu nian ho osan, naok osan Estado nian, maibe sira taka matan total ba problema seriu sira.

Ida ne moe bot ida ba ema sira nebe bolu sira nia an "lider", nebe tur iha kadeira governu nian. Povu la merese em'boot sira hanesan ne!!!

6 comments:

Anonymous said...

Ahi Mate Permanente hela tamba nee maka Pai Nana ho nia maluk sira sei toba dukur. Kuandu sira hader ita nia rico soin barak mak ema nauk hotu ona iha Tasi mane neba.

Parabens ba Aban Mencari Proyek sira, imi balun kala involve iha laran hodi Aban Mendapat Persen sehinga Aban Menipu Povu lokal untuk diam dan tidak mempertanyakan terhadap keberadaan Ro Ahi illegal sira nee.

Anonymous said...

Maluk sira. Povu barak iha foho leten Lautem neeba, neebe bele hateke tu'un ba tasi nakonu ho ro hirak nee, no sira iha tasi ibun, husu deit mak ida nee: tansa mak tinan barak liu ba hodi 2000 nee, liliu durante Alkatiri nia ukun, ro hanesan nee la tama? Sira dehan; Ita nunka hare. Tanba sa mak agora iha no husik deit? Povu la beik. Sira mos hanoin koalia itoan katak: "Bot balun iha Dili mak fo dadaun lisensa ba sira karik? Fo lisensa subsubar deit. hatete ba sira, eh sa...mai deit."
Ita rona mos semana ida nee iha uma fukun deputadu balun foti assuntu ida katak Ministru Agrigultura no Peska halo intervensaun hatama ro mai kaer ikan maske la liu husi no la kumpri hakerek iha lei.
Ami rona Vice PM Guterres uluk ba iha Filipinas neeba assina akordu ida husik sira mai kaer ikan iha nee; PR mos halo hanesan.

Tuir hau nia hare maluk sira, nee jogada bot ida husi maluk iha poder dadaun. Sira mak iha kbiit atu husik ro kaer ikan bot nee tama ba ita nia rain.

Ami rona dehan ro balun husi Indonesia, balun husi Filipinas, no Tailandia. Sr. Vicente Maubocy no nia associadus hanesan Sr Gino favaro husi Hotel Dili no malai ida naran Martin Breen, sira nee gosta halo negociu ho Tailandia sira no ba neeba dalan barak. Ema balun nee uluk la konsegue lisensa kaer ikan husi governu uluk maibe agora prosperu liu, kareta bot buat hotu. Maibe business la iha...ita la hare....ka hare duni....iha tasi laran kaer ikan ilegal? Hanesan foti fatuk manganes iha Venasse...ba foti deit sa....lalika preokupa ho lei.

Dalan ida tan, tansa mak uluk tempo FRETILIN ro sira nee la iha no agora iha? Etranhu ka lae?

rodrigo said...

Se ema husi distritu seluk ruma mak ba vizita Iliomar mak hetan ro-ahi sira nebe iha tasi laran karik sira dala ruma sei dehan katak ida ne'e suporta ro-ahi husi AMP nebe fo ba povu nebe hela iha distritu Iliomar atu tiha ikan ka sai hanesan transporte nebe liga entre Darwin ho Timor Leste. Maibe lae ro-ahi sira ne'e laos ajudu governo AMP ba povo Iliomar maibe ne'e ro-ahi sira nebe tama hodi tiha ikan no hetan suporta husi AMP atu halo illegal fishing iha tasi neba. Dala ruma no kemungkinan besar.............

rodrigo said...

Hau senti deputadu sira liu-liu deputadu AMP nebe gosta goja povu nia osan hodi hola kareta luxu mos loron ruma sei hatama tan proposta ba anu fiskal oin mai atu hola sira nia helikopteru ida-idak ba sira ho razaun atu bele semo iha tasi leten neba hodi bele hare se nia ro-ahi mak mai kaer ikan iha ita nia perairan.

Anonymous said...

Shame on you,..Horta.

Anonymous said...

SHAME ON AMP & XANANA!!!!