DEKLARASAUN POLITIKA BANKADA FRETILIN
IHA SESAUN PLERARIU 9 DE MARSU 2009
Sr. Presidente Parlamentu Nasional
Ilustres Deputadus,
Povo Timor-Leste tomak
Bankada FRETILIN nia deklarasaun politika ohin atu koalia konaba hasai ema obrigatoriu vendedores kiik sira iha Dili laran.
Iha loron hirak semana ida liu ba no to’o ohin dader ida ne’e, ema vendedores kiik, besik atus ida ona maka mai halerik iha Parlamentu ne’e no hato’o sira nia keixa, hato’o sira nia susar no terus tanba aktuasaun governo nian neste kasu administrador distritu Dili nian ne’ebe halo operasaun hasai obriga ema ho forsa, hosi fatin ne’ebe sira faan sasan iha parte Timor Lodge nia oin, Super merkadu Lider nia oin, iha Merkadu Komoro nia oin, no balun iha fatin sengol Bidau nian. Antes halo operasaun, governo la fo konhesimentu, la tur hamutuk hodi buka dalan oin sa maka bele hetan solusaun, no la fo tempo sufisiente ba ema sira ne’e hodi prepara atu muda ba fatin seluk.
Situasaun hanesan ne’e halo ita hanoin hikas metodu ka hahalok regime ditador Soeharto nian iha fatin hotu-hotu iha Indonesia ne’ebe uza ho forsa TNI, polisia ho pamong praja sira hasoru povo, hodi dudu hasai ema kiak sira hosi sidade tanba halo foer sidade ka halo okupasaun illegal no rajaun seluk-seluk tan. Ho rajaun dehan tanba “interrese Nasional” Sira dudu hasai ema sira rai laiha no okupa rai eatadu nian, hodi fo fali ba kompania bobot atu halo super merkadu no uma luxu ka negosiu oioin.
Los duni iha fatin hotu-hotu iha mundu, estadu iha obrigasaun atu inpoen lei ho ordem, maibe wainhira ita asiste diretamente ka hare iha televizaun, atuasaun ida ne’ebe halao husi seguransa sivil hamutuk ho PNTL, halo ita triste tebes tanba sobu estraga ema nia tenda faan sasan fatin, estraga no harahun sasan hotu, baku ema, trata no tolok ema sasan nain sira, ate foti subar mos ema nia osan cash.
So ema ne’ebe laiha sentidu humanu maka bele halo hanesan ne’e, ka la sente buat ida wainhira hare atuasaun brutal hirak ne’e hasoru ema povo kiik, fraku no laiha forsa.
Ita mos triste, liu-liu tanba admite hahalok sira hanesan ne’e no sai hanesan hahalok normal, iha Estadu de Direitu Timor-Leste ne’ebe hahi’i direitus humanus no direitus fundamentais sidadaun nian hanesan konsagra ona iha konstitusaun da republika no konvensoens oioin konaba direitus humanus ne’ebe Timor-Leste ratifika tiha ona.
Sr. Presidente Parlamentu Nasional,
Ema vendedores kiik sira ne’e rekonhese katak fatin hirak ne’ebe sira okupa dadaun ne’e laos fatin atu faan sasan. Sira hakarak muda ba merkadu hodi buka moris. Maibe merkadu hirak ne’ebe agora iha Dili laran laiha kapasidade naton atu halibur hamutuk vendedores kiik sira hotu ne’ebe loron ba loron laos tun maibe aumenta tan, tanba situasaun ekonomia rai laran, kiak no dezempregu.
Nune’e mos merkadu hirak ne’e barak maka laiha kondisoens no la preparadu atu sai merkadu. Exemplo maka hanesan merkadu Comoro, to’o ohin loron deslokadus sira maka sei hela nakonu, totalmente laiha kondisaun higenia ka sanitasi, no potensialmente bele hamosu konflitu oioin.
Se problema maka hanesan ne’e, atu tau sala ba se?
Governo AMP la iha programa no plano diak atu hadia ekonomia, liu-liu oin sa halakon dezempregu. Ministru Ekonomia e Dezenvolvimentu ne’ebe ema bolu Ministru Merkadu nian, lakohi rekonhese ninia inkapasidade atu hare problema merkadu nian. Governo de Facto gava sira nia susesu lori fila hikas deslokadus sira ba ona idak-idak nia uma, maibe sira subar realidade katak ema barak ba hela fali iha merkadu no fatin mamuk seluk tanba ameasas oioin no la iha seguransa iha fatin ne’ebe uluk sira hela.
Hakarak muda vendedores sira, maibe la fo alternatives no kondisoens atu ema buka moris diak liu tan no ho dignidade. Governo AMP halo ema povo kiik sira ne’e hanesan inimigu, hanesan ema ne’ebe la iha dignidade. Nune’e maka sira hakarak muda ema maibe la fo avizu ka konhesimentu previa, la fo tempo nebe sufiente atu ema bele halo preparasaun antes sai ka muda hosi fatin hirak ne’e, la hanoin atu halo atuasaun ida mais persuasivu liu hosi aprosimasaun ida ke apropriadu. Ne’e, alem de hatudu falta konsiderasaun ba povo ne’ebe halo sira sae ba ukun, mos hatudu governu nia inkapasidade atu buka solusaun ba problema hasoru nia povo rasik.
Governo AMP so bele resolve problema, se la ho osan hanesan sira halo ona ba petisionarius ka deslokadus sira, entaun sira uza deit forsa hanesan halo dadauk ba vendedores kiik sira ne’e. Wainhira vendedores sira reajem hasoru forsa ida ne’e, Polisi sira tau fali Bode espiatoiru ka “kambing hitam” hodi dehan, tanba ema FRETILIN balu iha laran, Sekjer FRETILIN Mari Alkatiri ho Deputadu Inacio Moreira maka haruka. Ne’e hanesan lolos hahalok polisia Indonesia nian uluk iha Timor, ne’ebe sempre fo stigma GPK FRETILIN ba kualker reasaun povo Timor hasoru Governu Indonesia nian. Sr Komandante Polisia Distritu Dili, kala aprende duni hosi Soharto, maka nia ameasa atu tau borgol ba Sekretariu geral FRETILIN Dr. Mari Alkatiri, hanesan fali kriminoso ida.
Sr. Presidente Parlamentu Nasional,
Povo kiik no fraku maka lori todan nafatin ba Governo nia inkapasidade hirak ne’e! Vendedores sira nia sasan rahun, at ka lakon. Se maka tenke hola responsabilidade ba ida ne’e? Sira vendedores kiik no fraku tebes, no lakon ona sira nia kapital ka modal atu kontinua buka moris. Sira sei labele moris tan! Ne’e maka politika AMP nia atu halakon kiak? Tinan-tinan tau osan barbarak atu sosa kareta foun, viagem ba rai liur, hasae salariu ukun nain sira no seluk-seluk tan, maibe halo fali povo kiaik sira sai fraku liu tan.
Bankada FRETILIN lamenta tetebes ba aktuasaun ne’e, tanba katak prosesu atu muda no atuasaun ne’ebe halo ho forsa no brutalidade hasoru vendedores ne’e, nakonu ho indisius violasaun direitus humanus, injustisa, no inmoral. Husu ba Parlamentu Nasional, liu hosi Komisaun A, nune’e mos Provedor Direitus Humanus e Justisa halo investigasaun klean ba kazu ne’e. Nia konsekwensia maka ne’e, no Governu AMP tenke selu indemnizasaun ba ema nia sasan ne’ebe aat, rahun ka lakon tanba atuasaun ida ne’e.
Maske vendedores sira ne’e mesak ema kiik no laiha aproveitu politiku ba AMP, karik la hanesan ho petisionariu sira, maibe nudar sidadaun, sira iha direitu atu hetan indemnizasaun, no direitu mos atu hetan justisa.
Bankada FRETILIN mos lamenta tetebes ba Sr. Pedro Belo, Komandante PNTL Distritu Dili, nia deklarasaun ne’ebe halo akuzasoens falsas no ameasas ba Sekretariu Geral FRETILIN Dr Mari Alkatiri. Husu sr Pedro atu konprova nia deklarasaun ne’e no husu deskulpa publikamente ba Dr. Mari Alkatiri.
Dili, 09 de Marsu 2009
Aniceto Guterres
IHA SESAUN PLERARIU 9 DE MARSU 2009
Sr. Presidente Parlamentu Nasional
Ilustres Deputadus,
Povo Timor-Leste tomak
Bankada FRETILIN nia deklarasaun politika ohin atu koalia konaba hasai ema obrigatoriu vendedores kiik sira iha Dili laran.
Iha loron hirak semana ida liu ba no to’o ohin dader ida ne’e, ema vendedores kiik, besik atus ida ona maka mai halerik iha Parlamentu ne’e no hato’o sira nia keixa, hato’o sira nia susar no terus tanba aktuasaun governo nian neste kasu administrador distritu Dili nian ne’ebe halo operasaun hasai obriga ema ho forsa, hosi fatin ne’ebe sira faan sasan iha parte Timor Lodge nia oin, Super merkadu Lider nia oin, iha Merkadu Komoro nia oin, no balun iha fatin sengol Bidau nian. Antes halo operasaun, governo la fo konhesimentu, la tur hamutuk hodi buka dalan oin sa maka bele hetan solusaun, no la fo tempo sufisiente ba ema sira ne’e hodi prepara atu muda ba fatin seluk.
Situasaun hanesan ne’e halo ita hanoin hikas metodu ka hahalok regime ditador Soeharto nian iha fatin hotu-hotu iha Indonesia ne’ebe uza ho forsa TNI, polisia ho pamong praja sira hasoru povo, hodi dudu hasai ema kiak sira hosi sidade tanba halo foer sidade ka halo okupasaun illegal no rajaun seluk-seluk tan. Ho rajaun dehan tanba “interrese Nasional” Sira dudu hasai ema sira rai laiha no okupa rai eatadu nian, hodi fo fali ba kompania bobot atu halo super merkadu no uma luxu ka negosiu oioin.
Los duni iha fatin hotu-hotu iha mundu, estadu iha obrigasaun atu inpoen lei ho ordem, maibe wainhira ita asiste diretamente ka hare iha televizaun, atuasaun ida ne’ebe halao husi seguransa sivil hamutuk ho PNTL, halo ita triste tebes tanba sobu estraga ema nia tenda faan sasan fatin, estraga no harahun sasan hotu, baku ema, trata no tolok ema sasan nain sira, ate foti subar mos ema nia osan cash.
So ema ne’ebe laiha sentidu humanu maka bele halo hanesan ne’e, ka la sente buat ida wainhira hare atuasaun brutal hirak ne’e hasoru ema povo kiik, fraku no laiha forsa.
Ita mos triste, liu-liu tanba admite hahalok sira hanesan ne’e no sai hanesan hahalok normal, iha Estadu de Direitu Timor-Leste ne’ebe hahi’i direitus humanus no direitus fundamentais sidadaun nian hanesan konsagra ona iha konstitusaun da republika no konvensoens oioin konaba direitus humanus ne’ebe Timor-Leste ratifika tiha ona.
Sr. Presidente Parlamentu Nasional,
Ema vendedores kiik sira ne’e rekonhese katak fatin hirak ne’ebe sira okupa dadaun ne’e laos fatin atu faan sasan. Sira hakarak muda ba merkadu hodi buka moris. Maibe merkadu hirak ne’ebe agora iha Dili laran laiha kapasidade naton atu halibur hamutuk vendedores kiik sira hotu ne’ebe loron ba loron laos tun maibe aumenta tan, tanba situasaun ekonomia rai laran, kiak no dezempregu.
Nune’e mos merkadu hirak ne’e barak maka laiha kondisoens no la preparadu atu sai merkadu. Exemplo maka hanesan merkadu Comoro, to’o ohin loron deslokadus sira maka sei hela nakonu, totalmente laiha kondisaun higenia ka sanitasi, no potensialmente bele hamosu konflitu oioin.
Se problema maka hanesan ne’e, atu tau sala ba se?
Governo AMP la iha programa no plano diak atu hadia ekonomia, liu-liu oin sa halakon dezempregu. Ministru Ekonomia e Dezenvolvimentu ne’ebe ema bolu Ministru Merkadu nian, lakohi rekonhese ninia inkapasidade atu hare problema merkadu nian. Governo de Facto gava sira nia susesu lori fila hikas deslokadus sira ba ona idak-idak nia uma, maibe sira subar realidade katak ema barak ba hela fali iha merkadu no fatin mamuk seluk tanba ameasas oioin no la iha seguransa iha fatin ne’ebe uluk sira hela.
Hakarak muda vendedores sira, maibe la fo alternatives no kondisoens atu ema buka moris diak liu tan no ho dignidade. Governo AMP halo ema povo kiik sira ne’e hanesan inimigu, hanesan ema ne’ebe la iha dignidade. Nune’e maka sira hakarak muda ema maibe la fo avizu ka konhesimentu previa, la fo tempo nebe sufiente atu ema bele halo preparasaun antes sai ka muda hosi fatin hirak ne’e, la hanoin atu halo atuasaun ida mais persuasivu liu hosi aprosimasaun ida ke apropriadu. Ne’e, alem de hatudu falta konsiderasaun ba povo ne’ebe halo sira sae ba ukun, mos hatudu governu nia inkapasidade atu buka solusaun ba problema hasoru nia povo rasik.
Governo AMP so bele resolve problema, se la ho osan hanesan sira halo ona ba petisionarius ka deslokadus sira, entaun sira uza deit forsa hanesan halo dadauk ba vendedores kiik sira ne’e. Wainhira vendedores sira reajem hasoru forsa ida ne’e, Polisi sira tau fali Bode espiatoiru ka “kambing hitam” hodi dehan, tanba ema FRETILIN balu iha laran, Sekjer FRETILIN Mari Alkatiri ho Deputadu Inacio Moreira maka haruka. Ne’e hanesan lolos hahalok polisia Indonesia nian uluk iha Timor, ne’ebe sempre fo stigma GPK FRETILIN ba kualker reasaun povo Timor hasoru Governu Indonesia nian. Sr Komandante Polisia Distritu Dili, kala aprende duni hosi Soharto, maka nia ameasa atu tau borgol ba Sekretariu geral FRETILIN Dr. Mari Alkatiri, hanesan fali kriminoso ida.
Sr. Presidente Parlamentu Nasional,
Povo kiik no fraku maka lori todan nafatin ba Governo nia inkapasidade hirak ne’e! Vendedores sira nia sasan rahun, at ka lakon. Se maka tenke hola responsabilidade ba ida ne’e? Sira vendedores kiik no fraku tebes, no lakon ona sira nia kapital ka modal atu kontinua buka moris. Sira sei labele moris tan! Ne’e maka politika AMP nia atu halakon kiak? Tinan-tinan tau osan barbarak atu sosa kareta foun, viagem ba rai liur, hasae salariu ukun nain sira no seluk-seluk tan, maibe halo fali povo kiaik sira sai fraku liu tan.
Bankada FRETILIN lamenta tetebes ba aktuasaun ne’e, tanba katak prosesu atu muda no atuasaun ne’ebe halo ho forsa no brutalidade hasoru vendedores ne’e, nakonu ho indisius violasaun direitus humanus, injustisa, no inmoral. Husu ba Parlamentu Nasional, liu hosi Komisaun A, nune’e mos Provedor Direitus Humanus e Justisa halo investigasaun klean ba kazu ne’e. Nia konsekwensia maka ne’e, no Governu AMP tenke selu indemnizasaun ba ema nia sasan ne’ebe aat, rahun ka lakon tanba atuasaun ida ne’e.
Maske vendedores sira ne’e mesak ema kiik no laiha aproveitu politiku ba AMP, karik la hanesan ho petisionariu sira, maibe nudar sidadaun, sira iha direitu atu hetan indemnizasaun, no direitu mos atu hetan justisa.
Bankada FRETILIN mos lamenta tetebes ba Sr. Pedro Belo, Komandante PNTL Distritu Dili, nia deklarasaun ne’ebe halo akuzasoens falsas no ameasas ba Sekretariu Geral FRETILIN Dr Mari Alkatiri. Husu sr Pedro atu konprova nia deklarasaun ne’e no husu deskulpa publikamente ba Dr. Mari Alkatiri.
Dili, 09 de Marsu 2009
Aniceto Guterres
2 comments:
Ola, AI KURUS
(Timorense bandido e vadio em Portugal)
O SR IVO ROSA esta promove-lo si proprio neste blogo.
Tudo o mundo sabe que IVO ROSAE é o autor da pedofilia na Madeira a pouco tempo.
Arranjou um NAMORADO, sendo esta e' a razao de o insistir em continuar a trabalhar em Timor Leste, mesmo que o contracto caducou no dia 31 de Dezembro 2008. IVO tem muita pena de deixar o NAMORADO que ainda continua a trabalhar hoje em Timor. Pois foi uma pena, porque os dois terminarao a relacao homoxesual, mais em fim, a vida e' assim.
Quando estava a exercer o trabalho como juiz CONTRATADO e PROVISORIO em Timor Leste, desenvolveu uma relação especial com o Dr Mari Alkatiri. Estava sempre com o MARI ALKATIRI ....
Todos os Timorenses incluindo os politicos Timorenses tem o conhecimento de que o Sr IVO ROSA foi o autor da reclamacao do Fundo da Estabilização Económica que o partido FRETILIN se reclamou ao Tribunal de Recurso.
Toda a gente sabe tambem que o Sr IVO ROSA foi o que despois tornou como juiz relator, aproveitando a ausência do Dr Claudio Ximenes, o actual Presidente do Tribunal de Recurso que se encontra doente em Portugal, para decider a sua sobre o que ele próprio relamou (mesmo em nome da FRETILIN)
O Sr Juiz IVO ROSA foi o escritor a decisao do Tribunal da seu próprio recurso "Providencia Cautelar" que ele propro se impugnou ao Tribunal de Recurso. Esta decisão foi feita fora de Timor, ele enviou por meio da internet, e foi deliberada pelos tres juizes Timorenses bonecos (Natercia Gusmao, Jacinta Correia e Antoninho Goncalves).
JA TEMOS TODAS A PROVAS. PODEMOS REVELEAR EM QUALQUER MOMENTO.
Anino
Familia Carrascalão continua sira nia dominio iha Timor-Leste ho pozisaun iha fatin chaves:
1. II Vice PM - Mario Carrascalao
2. Vice Ministro das Infrastrutura: Jose Manuel Carrascalao
3. Chefe de Gabinete do PR - Natalia Carrascalao
4. Gabinete do PR - Cris Carrascalao
6. Chefe de Gabinete do Secretariado de Defesa - Angela Carrascalao
7. Press Officer do Ministro dos Negocios Estrangeiros e Cooperacao - Gabriela Carrascalao
8. Presidente do Comite Olimpico - Joao Carrascalao
Maibe familia Carrascalao laiha apoio popular husi populacao. Esemplo bele hare ba partidos UDT ho PSD. UDT liderado pelo Joao Carrascalao agora defunto tamba laiha apoio. PSD liderado pelo Mario Viegas Carrascalao mos laiha apoio husi populacao maibe hetan netic kadeira tamba colagacao ho ASDT.
Tamba sa mak familia Carrascalao continua domina iha Timor-Leste independente???
Post a Comment