Buat nebe akontese ba partidu KOTA agora laos buat foun. Iha Timor iha moras ida naran "mudansa" ka mau dansa. Grupu nia naran halo ema hanoin katak grupu ne hakarak halo buat diak ba sira nia partidu, hakarak halo mudansa ba diak. Grupu nia naran ho retorika serve atu subar intensaun nebe atu serve deit interese particular short term nian kontra interese kolectiva no long term organizasaun nian. FRETILIN, PDC ho ASDT mos liu ona experiensia ida ne. Foin daudauk akontese ho partidu ASDT.
Falta deit grupu kikoan sira ne atu bolu sira nia naran KOTA mudansa ho ASDT mudansa hodi a par ho FRETILIN mudansa...
Kuand Avo Xavier alinya tiha ho FRETILIN, faksaun ida hosi ASDT dehan hakarak espulsa tiha Avo Xavi. Zito Turquel, Jose Carascalao, Gil Alves ho Abilio Lima sira ate halo fali "congress extraordinario" atu hili fali secretario geral foun. Hau la hatene los sira nia apoiu iha baze forte ka lae, liuliu Gil Alves ho Abilio Lima. Jose Manuel Carrascalao dehan nia mak lori ema Manatuto sira vota ASDT. Los ka lae ita la hatene. Maski nune, Xanana, FRETILIN mudansa ho Lasama sira atende hotu "congresso" ne para fo sira nia suporta. Kongresu ne hili fali secretario geral interinu ida.
Membru parlamentu ASDT nian rompe mos ho partidu ASDT. Deputadu ASDT nian ida ate dehan nia atu bolu joven sira futu tiha Avo Xavier. Tan ne mak teknicamente aliansa AMP sei metin tamba maski partidu ASDT dehan sai hosi AMP, iha PN deputadu AMP sei fo nafatin suporta. Politicamente AMP lakon bot ho Avo Xavi/ASDT nia desizaun. Maibe ne la efek.
Manuel Tilman mos hanesan. Nia "suporta" FRETILIN, agora ninia partidu congressu para hasai nia hodi hili fali lider "interinu" sira. Parese iha livru ruma ka template nebe hanorin faksaun sira ne oinsa mak halo golpe iha partidu laran hodi hasai imi nia lider.
Oviamente membru KOTA sira ne balu apoia AMP/Xanana. Sira ne mak agora halo "congresso" hodi buka hasai Manuel Tilman. Maibe ida ne sei la iha efeitu ida ba ninia pozisan hanesan deputadu iha PN, se ita hare tuir ezemplu ASDT nian ou Leandro Isaac nian hori uluk.
Depois, Manuel Tilman mos deputadu ida independente tebtebes no nia la suporta deit FRETILIN matan mean. Ninia votasaun iha PN varia entre suporta AMP ho FRETILIN.
Kazu nebe akontese ho partidu KOTA mos kuaje hanesan ho PDC. Membru balu iha PDC hasai tiha Antonio Ximenes tamba nia besik liu ba FRETILIN.
Iha ne ita bele hare karakteristica "moras" ida iha membru partidu sira ne nia laran, nebe primeiru sai evidente iha Congresso FRETILIN iha 2006. Moras ida ne mak moras "mudansa", kopia tuir Indonesia nia "reformasi", maski iha Indonesia tujuan reformasi ne atu hatun ditador ida, iha Timor halo atu hetan tujuan politik ba interese grupu kik ida nian. Grupo minoria sira hakarak impoin ba desizaun maioria. Falta deit grupu kikoan sira ne atu bolu sira nia naran KOTA mudansa ho ASDT mudansa hodi a par ho FRETILIN mudansa...
Laiha duvida katak ema balu ba influensia grupo minoria ne hosi kotuk atu rompe ho sira nia lider partidu nian, liu-liu kuandu lider sira ne alia ho FRETILIN, hodi muda partidu nia diresaun ses hosi buat nebe membru sira desidi colectivamente. Ida ne taktik "divide et impera".
Iha kazu ASDT nian ita bele hare Xanana nia liman iha laran. Kuandu Avo Xavi desidi hasai Gil Alves ho Abilio Lima (ministru iha governu AMP) hosi estrutura ASDT nian, no nia husu atu troka tiha sira iha AMP, Xanana lakohi. To ikus Xanana fo fali suporta ba faksaun Gil Alves ho Abilio Lima nian hodi ba halo diskursu iha sira nia "congresso". Fernando Lasama ho FRETILIN mudansa sira mos nakonu iha congresso Gil Alves ho Abilio Lima nian. Sira ne ate barak liu fali congressista sira.
Laiha duvida buat nebe akontese ba partidu KOTA agora hanesan lolos ho buat nebe uluk akontese ba FRETILIN, PDC ho ASDT. Maibe ita bele hare katak problema iha partidu KOTA ne problema kik no sei la afeta partidu sira nebe halo opozisaun ba AMP. Hanesan hau dehan tiha iha leten, Manuel Tilman sempre halo ninia decisaun independentemente, hanesan mos Fernanda Borges ho PUN. Se sira nia pozisaun ho FRETILIN nian hanesan, nebe kria persepsaun dehan sira "aliadu" FRETILIN nian, ne tanba politika AMP nian mak halo.
Kona ba faksaun iha KOTA laran nebe hakarak hasai Manuel Tilman, ida ne sei la afeta nafatin politika em geral. Se ASDT nia ema nain 6 iha PN la halo diferensa ida ba AMP/Xanana, problema saida mak Manuel Tilman ho kadeira ida bele halo, ba FRETILIN ou ba AMP?
Mak ita haree......
No comments:
Post a Comment